Arunchal: Land of Hope

bischop George na priesterwijding 

Vijf jaar geleden werd het bisdom gesticht: Miao, Arunachal Pradesh (India). De patroon: Christ the Light. Ik ben zojuist teruggekomen van een week optrekken met een van de meest inspirerende bisschoppen die ik mocht ontmoeten. Bishop George is Salesiaan en koos als vijftienjarige voor een avontuurlijk bestaan als missionaris in Noord-Oost India. Hij volgde zijn opleidingen aan de Salesiaanse instituten daar en in 1983 werd hij uitgenodigd door de toenmalige bisschop van Dibrugargh om te missioneren onder de stammen van het gesloten Arunachal. Dat het moeilijk zou worden werd hem op de eerste dag duidelijk: opgepakt door de politie en onderworpen aan een achttien uur durende ondervraging was de romantiek van het missionaris hem snel afgenomen.

Bishop George heeft twee deviezen: "People First" en een uitspraak van een Punjabi priester: "You have the most beautiful religion, but you destroyed it by letting people too free." Voor bishop George is de Kerk "the people."  Zo begon hij ook zijn missie. Als Fr. George startte hij op een strategische plaats buiten Arunchal een kwalitatief goede middelbare school die de leerlingen ook een stevig geloofsfundament meegaf. De reputatie van de school bracht de nodige leerlingen uit Arunchal. Een aantal van hen werd katholiek en brachten op hun beurt het katholieke geloof in het hart van hun families en stammen. Met instemming van zijn bisschop had Fr. George deze leken-missionarissen het verlof gegeven om te dopen en zo ontstonden her en der kleine katholieke gemeenschappen. Twee keer per jaar probeerde hij deze te bezoeken en zo kon het gebeuren dat in 1992 een heel dorp zich bekeerde. Toen het ook nog lukte de autoriteiten te slim af te zijn en moeder Theresa aanwezig te laten zijn bij de inzegening van de eerste kerk keerde het tij voorzichtig. 

inzegening dorpskerk (mocht hier 20 volwassenen vormen)

De katholieke kerk doet niet aan evangelisatie of missionering zoals de Baptisten, Pentcostals en Evangelicals. Hun methoden worden door de overheid gezien als maatschappij ontwrichtend. Helaas heeft dat ook zijn weerslag op de katholieke kerk. Omdat dat de katholieke kerk veel beter is in het bouwen van structuren (kerken, scholen, gezondheidscentra etc.) is ze veel zichtbaarder dan deze protestantse groepen. Boosheid om agressieve bekeringsmethoden richt zich daarom gemakkelijk tegen katholieken. De katholieken weten dat - daarom zijn ze niet zo heel erg onder de indruk; maar angstig is het wel. Ook de overheid kijkt anders naar de katholieke kerk. En dat heeft alles te maken met haar onvoorstelbaar grote bijdrage aan de ontwikkeling van India; met name in onderwijs en (in mindere mate) zorg. In India maken katholieken 3% van de samenleving uit, maar hun maatschappelijke impact is vele malen groter.

Noord-Oost India is een gebied waar stammen wonen die van over de Himalaya en door Birma zijn gekomen. Ze kennen het kaste systeem niet en hebben zich daarom ook verzet tegen Hindoestanisering. Dat kaste systeem is de grootste boosdoener als het gaat om de ontmenselijkende en uitzichtloze armoede waarin honderden miljoenen Indiërs verkeren. Het ondermijnt de ondernemingszin en eigenwaarde en legitimeert horigheid en schrijnend maatschappelijk onrecht. De van oorsprong animistische stammen waren gevoelig voor de christelijke boodschap toen in het begin van de vorige eeuw Baptisten daar neerstreken. Onder Arunchal ligt de staat Nagaland dat zelfs voor 95% Baptistisch is. Helaas versterkt het baptisme de tribale eigenheid en doet het weinig om mensen te ontwikkelen en in contact te brengen met een ruimere wereld. In Nagaland is zelfs een baptistische separatistische beweging actief die voor moslim terrorisme niet onderdoet. Dit doet het christendom geen goed bij de staats en nationale overheid: een andere reden voor uiterste terughoudendheid jegens de kerk en vooral jegens buitenlanders. Arunchal is een gebied waar je als Europeaan een absolute vreemdeling bent. Die ervaring verhoogde het bijzondere van de reis.

eetzaal kostschool Wakoro

In 2005 was het nodig om een nieuw bisdom op te richten en fr. George werd de eerste bisschop. Het aantal katholieken in de dunbevolkte deelstaat is nu gegroeid naar ca. 150.000, waarvan 80.000 in het bisdom van fr. George. Veertig jaar geleden waren het er in heel Arunchal nog geen 50. De deelstaat is onontwikkeld, met de auto moeilijk te berijden en wordt doorsneden door grote rivieren die in de regentijd niet over te steken zijn. Sommige gebieden zijn dan alleen nog lopend te bereiken. Er leven 27 stammen die ieder hun eigen taal en gebruiken hebben. Met de komst van de katholieke kerk krijgen zij toegang tot onderwijs en kiezen in steeds grote getale voor een religie die hen verbindt, sterkt in hun cultuur maar de negatieve kanten van het tribalisme mitigeert. Voor het eerst in hun culturele geschiedenis zijn er nu ervaringen van langdurig met leden van andere stammen samen zijn: op de scholen bijvoorbeeld, in de parochies en de grote diocesane bijeenkomsten. Ook om die reden wilde bisschop George graag een kathedraal die als een bedevaartsoord beleefd zou worden. Het is hem gelukt.

Bisschop George werkt dag en nacht en slaapt gemiddeld een uur of vier. Alles in zijn bisdom is in opbouw: kerken, scholen, seminarie, ontwikkelingsbureau en zelfs een eigen cultureel instituut. Hij snapt zijn mensen als geen ander: hij is overal te vinden waar zijn priesters zijn, waar Indiaase zusters uit het zuiden de veeleisende uitdaging aangaan om onderwijs te organiseren in al die zo afgelegen gebieden. Ik heb er heel wat mogen bezoeken: stralende vrouwen die met grote liefde spraken over hun mensen bij wie ze (katholiek of niet) snel welkom waren. Hun scholen, veelal nog van bamboe, puilen uit met frisse kinderen. In de logeerhuizen voor jongens en meisjes wordt om het hardst gewerkt. Ik zal de dagordes: opstaan 4.45 uur, 8 uur studie per dag, lessen, in de tuin werken.Een trots krijgersvolk gaat niet voor minder. Bishop George kent de cultuur van zijn mensen en spant zich in om deze te stimuleren. "De kerk is geen vijand van de cultuur", zegt hij.  "Dat verwijt wordt ons gemaakt; maar wij geven de stammen de grammatica's van hun talen en maken hen er trots op dat het Woord van God in hun taal wordt vertaald en voorgelezen. We stimuleren hun tribale bijeenkomsten en letten erop dat ze ook door onze priesters in hun waardigheid worden begrepen en gerespecteerd. Het is een trots volk dat zich graag wil laten vormen maar zich niets laat gezeggen." 

fr. Bala (28) pastoor en schoolhoofd (600ll) 

Een week met hem en zijn medepriesters optrekken is een ervaring die ik niet meer kan vergeten. De mooie, zelfbewuste en uiterst vriendelijke mensen zijn een lust voor het oog en het het hart. De priesters komen overal uit India en hebben gekozen om zich dienstbaar te maken in moeilijke en voor hen veeleisende omstandigheden: ver weg van hun familie, eenvoudig behuisd en in een omgeving waarin de katholieke kerk ook weerstand en onbegrip oproept. De zusters komen eveneens uit alle delen van India, maar vooral Kerala. "Enkele jaren geleden kon ik niemand krijgen om hier naar toe te gaan, maar nu staan ze in de rij" lacht bischop George. Volgend jaar hoopt hij zijn eerste priester te mogen wijden van 'eigen bodem.' Het zal voor mijn mensen hier een feest zijn. Maar de meeste waardering en aandacht gaat uit naar de catechisten van het eerste en van de latere uren: zij zijn de mensen die de kerk hebben gesticht en die haar in al die dorpen opbouwen. Ze komen uit de mensen en vertalen het evangelie naar hen toe. Honderden zelfhulp groepen worden door hen mede geleid: groepen die mannen en vrouwen in staat stellen om evangelie en maatschappelijke, sociale en economische ontwikkeling bij elkaar te houden. 

Van zoveel toewijding, inzicht en inzet raken mijn medereizigers en ik diep onder de indruk. We zijn getuige van de geboorte van de kerk in het hart van een volk dat over vijftig jaar veel vrucht zal kunnen geven aan de rest van de kerk. De mensen hier zijn in mijn ogen als ruwe diamanten. Bisschop George is overal aanwezig in zijn Arunchal en wordt diep gerespecteerd door katholieken en niet-katholieken. In zeer korte tijd weet hij ontwikkeling en vooral aandacht en liefde te brengen in de bergen en dalen van een land dat lange tijd gesloten, vergeten en onbemind was. Natuurlijk is een pionier met charisma, visie en een praktische geest een onvervangbare figuur: maar zo bouwt de Geest toch? Met mensen die onvervangbaar zijn en een rol spelen in hun eigen tijd en plaats. We vertrouwen bisschop George, snappen zijn visie en zien waaraan hij werkt. Nu is alles nog kwetsbaar, in opbouw en gaat veel goed omdat hij een onaantastbaar gezag heeft. Het zij hem en zijn mensen gegeven om daar lang van te mogen profiteren.

Een onvergetelijke reis! Ook omdat het zo'n mooi land is en nog zo moeilijk toegankelijk. Tenslotte zie je niet overal een olifant in de garage!